Strijden voor cultuurintensieve zorg op maat

Rotterdam staat bekend om zijn culturele diversiteit. Logisch dat dit terug te zien is in de (ouderen)gezondheidszorg. Veel eerste generatie immigranten maken nu gebruik van de zorg. En dit brengt culturele uitdagingen met zich mee. Daarom wordt cultuurintensieve zorg op maat steeds belangrijker!

In Rotterdam en omgeving is zorginstelling Maatschappelijk Ondersteuningsbureau (MOB) één van de zorginstellingen die cultuurintensieve zorg op grotere schaal aanbiedt. Deze zorginstelling heeft zijn eigen cliëntenraad, die sinds een jaar wordt aangevoerd door voorzitter Robert Chin On.

Robert is op dit moment vooral bezig met informeren en activeren van de achterban. Veel cliënten weten nog niet goed van het bestaan van de cliëntenraad. Een ander speerpunt is het informeren van andere cliëntenraden over de specifieke wensen rondom de cultuurintensieve zorg. Daar is nog een wereld te winnen!

Is cultuurintensieve zorg belangrijk?
Welke culturele achtergrond iemand ook heeft, iedereen kan te maken krijgen met ziekte, ouderdom of dementie. Vooral als iemand in een meer afhankelijke situatie komt, worden culturele gebruiken en tradities extra belangrijk. Dit speelt volop bij de eerste generatie immigranten, die hun culturele wortels in een andere cultuur hebben. Deze achtergrond vraagt om (cultureel) maatwerk, die steeds vaker in speciale culturele huizen wordt geboden. Zo heeft het MOB aparte huizen voor Nederlanders met een Chinese, Marokkaanse of Surinaamse
achtergrond. MOB heeft hiervoor medewerkers van verschillende biculturele achtergronden in dienst. De cliënten voelen zich hier prettig bij. Zo spreken de medewerkers de oorspronkelijke taal van de cliënten. De ervaring leert dat deze doelgroep specifieke behoeften heeft voor de praktische kanten van de zorgverlening. Robert: “Dit kunnen simpele dingen zijn. Zo wil een Surinaamse of Marokkaanse vrouw absoluut niet gewassen worden door een man. Andere culturele verschillen zijn bijvoorbeeld het soort eten en het moment van eten. En vergeet niet de inrichting en aankleding
van de gedeelde woonruimtes. Die ziet er in de ‘Chinese woongroep’ heel anders uit dan bij de Surinaamse of Turkse woongroepen. Het is belangrijk daar goed over na te denken, dit vergroot het welzijn van de cliënt.”

Uitdagingen voor de cliëntenraad
Robert heeft het afgelopen jaar veel tijd geïnvesteerd in het bereiken en activeren van de achterban. Dat hij zelf van Surinaams-Chinees afkomst is, is daarbij een mooie pre. Robert: “We zitten nu met drie mensen in de raad en zijn zeker nog opzoek naar nieuwe leden. Gelukkig maken we steeds meer het verschil voor onze multiculturele achterban. Het belangrijkste is dat zij ons nu kennen. En dat ze weten dat ze ons mogen benaderen voor extra informatie, maar ook met klachten en verbeterpunten.”

Steeds meer het verschil maken
“In de Nederlandse cultuur is het gebruikelijk dat je van je laat horen. Terwijl dit in veel niet westerse culturen niet geaccepteerd wordt. Dit zien we terug bij onze achterban. Zij laten nauwelijks van zich horen en zijn vooral heel dankbaar voor de zorg en aandacht die ze ontvangen. Dat is natuurlijk prima, maar het maakt onze rol als cliëntenraad een stuk lastiger. Daarom zijn we het afgelopen jaar vooral persoonlijk met de cliënten gaan praten. Belangrijk is dat de cliënten merken dat wij in Nederland juist openstaan voor deze vormen van samenwerking. Dat het positief is!”
“Dit is een lange weg, verreweg de meeste input komt van de medewerkers en familie. Dit komt ook omdat vanuit de culturele achtergrond de familie vaak intensief betrokken is bij de zorg. Het is in de Chinese, Marokkaanse of Surinaamse cultuur gebruikelijk dat je je ouders weer in huis neemt en ze verzorgt. Maar dat gaat in Nederland natuurlijk net even iets anders.”

Aandacht in de rest van Nederland
Door de culturele diversiteit van Rotterdam en omgeving is de cultuurintensieve zorg op maat daar vrij goed geregeld. Daarom is er bij cliëntenraden aandacht voor. Zo spart Robert regelmatig met de voorzitter van de cliëntenraad van Internos. Een vergelijkbare zorgaanbieder uit Dordrecht. Beide heren bezoeken samen congressen voor cliëntenraden, zoals die van NCZ. Daar merken ze dat
er bij veel zorginstellingen en cliëntenraden bijna geen aandacht is voor cultuurintensieve zorg op maat. Terwijl dit steeds belangrijker wordt! Daarom brengen ze dit graag onder de aandacht van
andere cliëntenraden. Dus mocht u als cliëntenraad hierover meer informatie willen dan staat Robert hier voor open. Zijn contactgegevens zijn via NCZ te verkrijgen!

Uit de praktijk
Bij Internos Thuiszorg in Dordrecht werden ze na twee overnames geconfronteerd met een ingrijpende gewijzigde achterband. Er behoorden ineens ook veel Turkse cliënten tot de achterban. Dit terwijl er in de cliëntenraad niemand een multiculturele achtergrond heeft. Een belangrijk punt van aandacht, waarin veel tijd en energie is gestoken. Tijdens congressen en landelijke bijeenkomsten
bleek het onderwerp cultuurintensieve zorg op maat, nauwelijks op de kaart te staan. De cliëntenraad van Internos heeft ondertussen het wiel zelf uitgevonden. Ze maken zich nu hard voor het organiseren van een workshop speciaal over dit thema. Daarnaast is cliëntenraadslid Jan van Varen graag bereid om zijn ervaringen met andere cliëntenraden te delen.

Bron: NCZ Magazine, juni 2018